รายงานการวิจัยในชั้นเรียน

เรื่อง ศึกษาผลการใช้แบบฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1

 

 

ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม  จัดการเรียนการสอนใน 5 สาระ คือ สาระที่ 1ศาสนา  ศีลธรรม  จริยธรรม  สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม    สาระที่ 3เศรษฐศาสตร์  สาระที่ 4  ประวัติศาสตร์  และ สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์

จากการที่ผู้วิจัยได้รับมอบหมายให้สอนวิชาสังคมศึกษา 1 (ส21101) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1/1 – 1/5     จำนวน  230  คน  ในปีการศึกษา 2553 นั้น เมื่อผู้วิจัยสอนสาระที่ 5 ภูมิศาสตร์  ซึ่งเป็นการเรียนรู้ในเรื่องลักษณะของโลกทางกายภาพ  แหล่งทรัพยากร  และภูมิอากาศของประเทศไทย และภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก  การใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ความสัมพันธ์กันของสิ่งต่าง ๆ ในระบบธรรมชาติ  ความสัมพันธ์ของมนุษย์กับสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ และสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น การนำเสนอข้อมูลภูมิสารสนเทศ และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน      เมื่อนักเรียนเรียนเรื่องเครื่องมือทางภูมิศาสตร์  ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับพิกัดทางภูมิศาสตร์พบว่านักเรียนจำนวน  35  คน ไม่สามารถอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ได้

จากสภาพปัญหาดังกล่าวข้างต้น ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะศึกษาว่าการฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์โดยใช้แบบฝึกที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นมีผลต่อความรู้ความเข้าใจในการอ่านพิกัดภูมิศาสตร์และช่วยให้นักเรียนอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ได้ถูกต้องหรือไม่  อย่างไร อันจะเป็นประโยชน์ในการนำผลที่พบจากงานวิจัยไปใช้ในการวางแผนหาแนวทางการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมพัฒนาการในการเรียนเรื่องเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ของนักเรียนที่เหมาะสมต่อไป

 

คำถามในการวิจัย

การฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์โดยใช้แบบฝึกมีผลต่อการพัฒนาการอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่  1  มากน้อยเพียงใด

 

วัตถุประสงค์ของการวิจัย

เพื่อศึกษาผลการพัฒนาการอ่านพิกัดภูมิศาสตร์โดยใช้แบบฝึกของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่  1

 

ตัวแปรในการวิจัย

1. ตัวแปรต้น   คือ   การสอนโดยใช้แบบฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์

2. ตัวแปรตาม  คือ   พัฒนาการทางการอ่านพิกัดภูมิศาสตร์

 

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัย

ทำให้ได้แบบฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์  อันจะเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาการเรียนภูมิศาสตร์ในเรื่องการอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ให้มีประสิทธิผลยิ่งขึ้น

 

วิธีดำเนินการวิจัย

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลอง  โดยมีวิธีดำเนินการวิจัย  ดังนี้

ประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่  นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่  1  ที่มีปัญหาการอ่านพิกัดภูมิศาสตร์  โรงเรียนชัยบาดาลวิทยา    ภาคเรียนที่ 1  ปีการศึกษา 2553  จำนวน   35   คน

เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย

1. แบบฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ 3 แบบฝึก

2. แบบทดสอบก่อนและหลังการฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์

ขั้นตอนการดำเนินการวิจัย

ขั้นตอนการดำเนินการวิจัยในชั้นเรียนแบ่งออกเป็นขั้นตอนดังนี้

1. ดำเนินการทดสอบก่อนเรียนโดยใช้แบบทดสอบก่อนการใช้แบบฝึก
2. ดำเนินการฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ในคาบที่ 8 ซึ่งเป็นคาบกิจกรรมครั้งละ 1 แบบฝึก โดยใช้ระยะเวลาในการฝึกจำนวน 3 ครั้ง   3  แบบฝึกต่อเนื่องกัน
3. ดำเนินการทดสอบหลังเรียนโดยใช้แบบทดสอบหลังการใช้แบบฝึก

 

การวิเคราะห์ข้อมูล

นำข้อมูลการทดสอบอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ก่อนและหลังการฝึกมาวิเคราะห์หาผลการพัฒนา

 

ผลการวิจัย

นักเรียนจำนวน 35 คนฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์โดยใช้แบบฝึกในคาบที่ 8 ของแต่ละวัน จำนวน 3 ครั้ง       ครั้งละ 1 แบบฝึกต่อเนื่องกัน  ผลคะแนนสอบก่อนและหลังการฝึกโดยเฉลี่ย 1.54 และ 7.83 คะแนนตามลำดับ จากคะแนนเต็ม 10 คะแนน โดยคิดเป็นร้อยละ 15.40 และ 78.30 ตามลำดับ  เมื่อพิจารณาผลการพัฒนาของนักเรียนโดยเฉลี่ยเท่ากับ  6.29  คิดเป็นร้อยละ  62.90 รายละเอียดปรากฏดังตารางที่ 1

ตารางที่ ๑  คะแนนสอบก่อนและหลังการฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์

 

สรุปผลการวิจัย

การฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์โดยใช้แบบฝึกมีผลต่อการพัฒนาการอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่  1  ร้อยละ 62.90

 

อภิปรายผล

การฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์โดยใช้แบบฝึก ปรากฏผลดังนี้

นักเรียนมีผลคะแนนการทดสอบก่อนการฝึกเฉลี่ย  1.54  คิดเป็นร้อยละ  15.40  แต่เมื่อนักเรียนฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์โดยใช้แบบฝึก  3  ครั้งๆ ละ 1 แบบฝึก  จำนวน 3 แบบฝึก  นักเรียนมีผลการทดสอบหลังการฝึกเฉลี่ย  7.83  คิดเป็น ร้อยละ   78.30  จะเห็นว่านักเรียนมีผลการพัฒนาด้านการอ่านพิกัดภูมิศาสตร์เพิ่มขึ้นเฉลี่ย  6.29  คิดเป็นร้อยละ  62.90  ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากก่อนการฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์มีใบความรู้เรื่อง พิกัดภูมิศาสตร์  เส้นขนาน เส้นเมอริเดียนและจุดตัด ให้นักเรียนได้ศึกษาก่อนที่จะฝึกนอกจากนั้นในแบบฝึกจะเริ่มให้นักเรียนเติมคำตอบง่ายๆ ตามตัวอย่างก่อนเพื่อสร้างความเข้าใจ  หลังจากนั้นจึงให้นักเรียนอ่านพิกัดเองในแบบฝึกชุดที่ 2 และ ชุดที่ 3  เป็นการเริ่มฝึกจากง่ายๆ ให้สำเร็จและมีกำลังใจกระตุ้นให้อยากเรียนรู้ต่อไป  นอกจากนั้นการได้ฝึกอ่านซ้ำๆ ยังช่วยให้เกิดความรู้ความเข้าใจที่ชัดเจนยิ่งขึ้นเป็นผลให้นักเรียนมีผลการพัฒนาด้านการอ่านพิกัดภูมิศาสตร์สูงขึ้น

จากผลการฝึกดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าการจัดให้นักเรียนที่อ่านพิกัดภูมิศาสตร์ไม่ถูกต้อง ฝึกอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ โดยใช้แบบฝึกที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นจะช่วยให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจเรื่องพิกัดภูมิศาสตร์  และสามารถอ่านพิกัดภูมิศาสตร์ได้ถูกต้องเพิ่มขึ้นซึ่งย่อมส่งผลให้การจัดการเรียนการสอนสาระภูมิศาสตร์มีประสิทธิผลมากขึ้น